“Meyvəli” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin rəhbəri Əbülfət Qocayev - Azərbaycan tibb elminin inkişaf tarixində xüsusi yer tutan görkəmli alimlərdən biri akademik Zərifə Əliyevadır. O, yalnız peşəkar həkim kimi deyil, həm də elmin tərəqqisinə istiqamət verən böyük ziyalı kimi tanınmışdır. Oftalmologiya sahəsində apardığı ardıcıl tədqiqatlar Azərbaycan səhiyyəsinin formalaşmasında mühüm rol oynamışdır. Onun fəaliyyəti tibbin humanist mahiyyətini elmi yanaşma ilə birləşdirən nümunə hesab edilir. Zərifə Əliyevanın həyat yolu elmə sədaqətin və insan sağlamlığına xidmətin bariz ifadəsidir. O, öz zəhməti ilə yalnız bir sahəni deyil, bütövlükdə milli tibbi düşüncəni inkişaf etdirmişdir. Bu səbəbdən onun adı Azərbaycan elmi tarixində daim ehtiramla çəkilir.

Zərifə Əliyeva zəngin mənəvi dəyərlərin hökm sürdüyü bir ailədə dünyaya gəlmiş və erkən yaşlarından elmə maraq göstərmişdir. Uşaqlıq illərində qazandığı bilik sevgisi sonrakı həyat yolunun əsas istiqamətini müəyyənləşdirmişdir. Təhsilə məsuliyyətlə yanaşması onu həmyaşıdlarından fərqləndirən əsas xüsusiyyətlərdən biri olmuşdur. O, tibb sahəsini seçərkən bu peşəni yalnız ixtisas kimi deyil, insanlara xidmət missiyası kimi qəbul etmişdir. Ali təhsil illərində qazandığı nəzəri və praktik biliklər gələcək elmi fəaliyyətinin möhkəm təməlini yaratmışdır. Gənc həkim kimi fəaliyyətə başladığı dövrdən etibarən daim yeniliyə açıq olmuşdur. Bu xüsusiyyətlər onun gələcəkdə böyük alim kimi yetişməsinə zəmin hazırlamışdır.

Alimin elmi yaradıcılığı xüsusilə göz xəstəliklərinin öyrənilməsi və müalicə metodlarının təkmilləşdirilməsi ilə seçilmişdir. O, müxtəlif istehsal sahələrində çalışan insanların sağlamlığına təsir edən amilləri dərindən araşdırmışdır. Aparılan tədqiqatlar nəticəsində bir sıra peşə xəstəliklərinin qarşısının alınması istiqamətində mühüm elmi nəticələr əldə olunmuşdur. Zərifə Əliyeva yalnız nəzəri araşdırmalarla kifayətlənməyərək praktiki tibbi tətbiqlərə də böyük önəm vermişdir. Onun elmi yanaşması xəstəliklərin səbəblərini kompleks şəkildə öyrənməyə əsaslanırdı. Bu yanaşma həmin dövr üçün yenilikçi hesab olunurdu və geniş maraq doğururdu. Nəticədə alimin elmi əsərləri beynəlxalq tibb ictimaiyyəti tərəfindən də yüksək qiymətləndirilmişdir.

Zərifə Əliyevanın fəaliyyətində mühüm istiqamətlərdən biri də tibbi etikanın inkişafına verdiyi töhfələr olmuşdur. O, həkim və xəstə münasibətlərində mənəvi məsuliyyət anlayışını ön plana çəkirdi. Tibbdə insan amilinin əsas olduğunu daim vurğulayan alim gənc həkimlərə humanizm prinsiplərini aşılayırdı. Onun fikrincə, həkimin uğuru yalnız biliyi ilə deyil, vicdanlı münasibəti ilə ölçülür. Bu baxış tibb sahəsində yeni düşüncə modelinin formalaşmasına təsir göstərmişdir. Zərifə Əliyevanın elmi məktəbi məhz bu prinsiplər üzərində qurulmuşdur. Bu gün onun yetirmələrinin uğurları həmin məktəbin davamlılığını sübut edir.

Akademik Zərifə Əliyeva pedaqoji fəaliyyətində də böyük fədakarlıq nümayiş etdirmişdir. O, tələbələrə yalnız elmi bilik deyil, eyni zamanda məsuliyyət və vətəndaşlıq dəyərləri aşılamağa çalışırdı. Alimin rəhbərliyi altında yetişən mütəxəssislər sonradan ölkənin müxtəlif tibb müəssisələrində uğurla fəaliyyət göstərmişdir. Onun dərsləri tələbələr tərəfindən maraq və hörmətlə qarşılanırdı. Zərifə Əliyeva hər bir gəncin potensialına inanır və onların inkişafına xüsusi diqqət yetirirdi. O, elmə yeni gələn nəsil üçün istiqamətverici şəxsiyyət olmuşdur. Bu səbəbdən onun pedaqoji fəaliyyəti Azərbaycan tibb təhsilinin inkişafında mühüm mərhələ sayılır.

Alimin şəxsiyyətini səciyyələndirən əsas xüsusiyyətlərdən biri yüksək insanpərvərlik idi. O, xəstələrinə yalnız tibbi yardım göstərməklə kifayətlənmir, onların mənəvi vəziyyətinə də həssas yanaşırdı. Sadəliyi və səmimiliyi insanlarda ona qarşı böyük etimad formalaşdırmışdı. Həkim kimi fəaliyyəti göstərirdi ki, tibbdə uğurun əsas şərti mərhəmət və diqqətdir. Zərifə Əliyeva cəmiyyətə xidmət anlayışını həyatının əsas prinsipi kimi qəbul etmişdir. Onun davranışı ətrafındakı insanlar üçün nümunə olmuşdur. Bu xüsusiyyətlər alimə xalq arasında böyük hörmət qazandırmışdır.

Zərifə Əliyevanın həyatında ailə dəyərləri də xüsusi yer tutmuşdur. O, elmi fəaliyyətlə yanaşı ailəsinə bağlılığı və qayğıkeşliyi ilə seçilmişdir. Həyat yoldaşı və övladlarına göstərdiyi diqqət onun xarakterindəki səmimiliyin göstəricisi idi. Alim üçün ailə mənəvi dayaq və güc mənbəyi hesab olunurdu. O, iş və şəxsi həyat arasında ahəng yaratmağı bacaran nadir şəxsiyyətlərdən biri idi. Bu xüsusiyyət onun Azərbaycan qadını obrazını daha da ucaldırdı. Beləliklə, Zərifə Əliyeva həm alim, həm ana, həm də ziyalı qadın nümunəsi kimi yadda qalmışdır.

Alimin zəngin elmi irsi bu gün də aktuallığını qoruyur və müasir tibb elminin inkişafına təsir göstərir. Onun monoqrafiyaları və elmi əsərləri həkimlər üçün mühüm mənbə kimi istifadə olunur. Apardığı araşdırmalar nəticəsində əldə olunan biliklər yeni tibbi yanaşmaların formalaşmasına kömək etmişdir. Zərifə Əliyevanın fəaliyyəti sübut edir ki, elm davamlı inkişaf tələb edən canlı prosesdir. Onun başladığı elmi istiqamətlər bu gün yeni nəsil alimlər tərəfindən davam etdirilir. Bu isə alimin ideyalarının zaman keçdikcə daha da dəyər qazandığını göstərir. Beləliklə, onun irsi Azərbaycan elminin mühüm dayaqlarından biri olaraq qalır.

Hər il qeyd olunan anım günləri Zərifə Əliyevanın həyat və fəaliyyətinə yenidən nəzər salmaq üçün mühüm fürsət yaradır. Bu günlər yalnız xatirə mərasimi deyil, həm də elmə və mənəviyyata verilən dəyərin ifadəsidir. Onun keçdiyi həyat yolu gənc nəslə zəhmətkeşlik və vətənə xidmət ruhu aşılayır. Zərifə Əliyeva öz fəaliyyəti ilə insanın biliyi və mərhəməti birləşdirə bildiyi zaman böyük nəticələr əldə etdiyini göstərmişdir. O, Azərbaycan tarixində silinməz iz qoymuş şəxsiyyətlərdən biri kimi yaddaşlarda yaşayır. Alimin işıqlı xatirəsi gələcək nəsilləri elmə və humanizmə səsləyir. Buna görə də Zərifə Əliyevanın adı daim hörmət və ehtiramla anılacaqdır.