Azərbaycanın elm tarixinə adını qızıl hərflərlə yazmış, nəinki oftalmologiya sahəsində, həm də mənəviyyat dünyamızda silinməz iz qoymuş görkəmli alim, akademik Zərifə xanım Əliyevanın anadan olmasının 100-cü ildönümü sadəcə bir təqvim hadisəsi deyil. Bu, xalqın öz fədakar qızına, elm fədaisinə və nümunəvi Azərbaycan qadınına olan sonsuz ehtiramının təzahürüdür.
Zərifə xanımın elmi fəaliyyəti Azərbaycan oftalmologiyasının intibah dövrü ilə üst-üstə düşür. O, tibb elmində sadəcə bir tədqiqatçı deyil, həm də bir yol açan idi. XX əsrin ortalarında Azərbaycanda geniş yayılmış və insanların görmə qabiliyyətini itirməsinə səbəb olan traxoma xəstəliyinə qarşı apardığı mübarizə onun elmi şücaətinin başlanğıcı oldu. Traxoma ilə mübarizə: Zərifə xanım respublikanın müxtəlif rayonlarına gedərək xəstəlik ocaqlarını aşkar edir, elmi axtarışlarını birbaşa təcrübə ilə birləşdirirdi. Onun təklif etdiyi müalicə metodları minlərlə insanın gözünə yenidən nur gətirdi. Peşə oftalmologiyası: O, dünyada ilk dəfə olaraq sənaye sahələrində, xüsusilə kimya zavodlarında çalışan işçilərin görmə orqanlarına toksik maddələrin təsirini öyrənən elmi laboratoriya yaratdı. Bu, tibb elmində tamamilə yeni bir istiqamətin – peşə patologiyası sahəsinin təməlini qoydu.
Akademik Zərifə Əliyevanın elmi fərziyyələri bu gün də öz aktuallığını qoruyur. Onun müəllifi olduğu "Terapevtik oftalmologiya", "İridodiaqnostikanın əsasları" kimi fundamental əsərlər bu gün hər bir oftalmoloqun masaüstü kitabıdır. Zərifə xanım görmə orqanının patologiyalarını yalnız lokal problem kimi deyil, bütün orqanizmin sistemli reaksiyası kontekstində araşdırırdı. Onun elmi fəaliyyətinin ən yüksək zirvələrindən biri 1981-ci ildə oftalmologiya sahəsində ən nüfuzlu mükafat olan M.İ.Averbax adına mükafata layiq görülməsi idi. Bu, keçmiş SSRİ məkanında həmin mükafatı alan ilk qadın alim kimi onun beynəlxalq nüfuzunun təsdiqi idi.
Zərifə xanımı xarakterizə edən ən mühüm cəhət onun sonsuz xeyirxahlığı və sadəliyi idi. Böyük bir dövlət xadiminin – Heydər Əliyevin vəfalı ömür-gün yoldaşı, müasir Azərbaycan dövlətçiliyinin varisi İlham Əliyevin anası olması onun çiyinlərinə böyük məsuliyyət qoysa da, o, hər zaman təvazökarlığı ilə seçilirdi. O, həm də bir müəllim idi. Tələbələrinə yalnız gözün anatomiyasını deyil, həm də xəstəyə qarşı şəfqətli olmağın, insanın ağrısını öz ağrısı kimi hiss etməyin vacibliyini öyrədirdi. Zərifə xanımın yaratdığı məktəb bu gün onun onlarla davamçısı tərəfindən yaşadılır.
Zərifə xanımın elmi irsi hələ uzun illər gənc tədqiqatçılar üçün mayak rolunu oynayacaq. Zərifə xanım bizə sübut etdi ki, əsl elm yalnız soyuq faktlardan ibarət deyil; o, insana xidmət edəndə, sevgi ilə yoğrulanda və xeyirxahlıqla birləşəndə ölümsüzlük qazanır.
Akademik Zərifə Əliyeva Azərbaycan elminin parlaq siması, humanizmin canlı rəmzidir. Onun 100 illiyi həm də Azərbaycan qadınının intellektual gücünün və mənəvi ucalığının bayramıdır. Onun xatirəsi hər zaman nur içində qalacaq, çünki o özü həyatı boyu dünyaya nur bağışlamışdır.

Sabunçu qəsəbəsi, 215 saylı tam orta ümumtəhsil məktəbin
ibtidai sinif müəllimi Şəlalə Qurbanova