Azərbaycan-Serbiya münasibətləri inkişaf edən dinamikaya malikdir və ildən-ilə daha da möhkəmlənir. Ümumilikdə, rəsmi Bakı bütün dövlətlərlə qarşılıqlı hörmət və bərabərhüquqlu əməkdaşlıq prinsipləri əsasında münasibətlərin inkişafında maraqlıdır. Azərbaycan həm Qərbdə, həm də Şərqdə qəbul olunan və balanslı siyasət yürüdən aktor kimi çıxış edir. Bu baxımdan Serbiya ilə əlaqələr də istisna təşkil etmir. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev ilə Serbiya Prezidenti Aleksandr Vuçiç arasında keçirilən görüşdə səsləndirilən fikirlər bir daha göstərdi ki, hər iki tərəf əməkdaşlığın dərinləşdirilməsində maraqlıdır. Bu əməkdaşlıq çoxşaxəli xarakter daşıyır və enerji, təhlükəsizlik, hərbi-texniki sahə, siyasi dialoq, iqtisadi və humanitar istiqamətləri əhatə edir. Xüsusilə enerji sahəsində əməkdaşlıq son dövrlərdə prioritet istiqamətlərdən birinə çevrilib. Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyində artan rolu Serbiya üçün də strateji əhəmiyyət daşıyır. Bununla yanaşı, müdafiə və təhlükəsizlik sahəsində qarşılıqlı təcrübə mübadiləsi və koordinasiya münasibətlərin mühüm komponentlərindəndir.
Son illərdə ölkəmiz həm Cənub Qaz Dəhlizi layihəsi vasitəsilə Avropaya qaz ixracını artırıb, həm də Balkan regionunda enerji əməkdaşlığını genişləndirmək üçün bir sıra mühüm addımlar atıb. Azərbaycan–Serbiya əməkdaşlığı bu kontekstdə yeni imkanlar ortaya çıxarır. Azərbaycan–Serbiya arasında enerji sahəsində əməkdaşlıq Avropanın enerji təhlükəsizliyi baxımından bir sıra üstünlüklər yaradır. İlk növbədə, enerji mənbələrinin diversifikasiyası Balkanlar və Mərkəzi Avropa üçün alternativ tədarük mənbələri təmin edir. Azərbaycan qazının Serbiya bazarına daxil olması, Avropanın qaz tədarükündə Rusiya asılılığını azaltmağa imkan verir. Bu, enerji təminatında çevikliyi artırır və qlobal bazar gərginliklərinə qarşı dayanıqlılığı gücləndirir.
Bu əməkdaşlıq eyni şəkildə regional inteqrasiyanı da dərinləşdirir. Birgə enerji layihələri Balkan enerji şəbəkəsini Avropa bazarına daha sıx bağlayır ki, bu da regional əməkdaşlığı möhkəmləndirir və Avropa İttifaqının enerji birliyi strategiyasına uyğun gəlir. Bu isə uzunmüddətli perspektivdə enerji ticarətini artırmaq və regional bazar stabilliyini təmin etmək üçün əlverişli mühit yaradır.
Daha bir üstünlük infrastruktur və texnoloji əməkdaşlıqla bağlıdır. Elektrik stansiyaları, qaz turbin layihələri və digər enerji infrastrukturu sahəsində birgə fəaliyyət həm texnoloji transferi təmin edir, həm də enerji səmərəliliyi və davamlılığın yüksəldilməsinə xidmət edir. Bu, Avropa üçün həm iqtisadi, həm də strateji fayda yaradır. Əməkdaşlıq geosiyasi mövqelərinin güclənməsinə də şərait yaradır.
Beləliklə, Azərbaycan–Serbiya enerji əməkdaşlığının Avropa üçün mühüm fürsətlər yaratdığı ortadadır. Lakin layihələrin uğuru üçün sistemli koordinasiya, şəffaf tənzimləmə və risklərin idarə olunması da vacibdir. Ümumilikdə isə bu əməkdaşlıq həm Avropanın enerji təhlükəsizliyini gücləndirir, həm də Balkan regionunda siyasi və iqtisadi stabilliyə töhfə verir.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin Serbiya Respublikasına səfəri iktərəfli münasibətlərin həm də məzmun baxımından genişlənəcəyinin zəmanəti kimi tarixləşdi.
Gülşən Cabbarova-1 saylı Uşaq Somatik sanatoriyasının baş həkimi
