Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində dövlət başçılarının ictimaiyyətə verdiyi müsahibələr təkcə informasiya xarakteri daşımır, eyni zamanda dövlətin strateji baxışlarını, prioritetlərini və gələcək inkişaf istiqamətlərini əks etdirən mühüm siyasi mənbə kimi çıxış edir. Bu baxımdan Cənab Prezident İlham Əliyevin yerli televiziya kanallarına verdiyi müsahibə Azərbaycan Respublikasının daxili və xarici siyasət kursunun elmi təhlili üçün əhəmiyyətli material təqdim edir. Müsahibədə səsləndirilən fikirlər ölkənin müasir inkişaf mərhələsində əldə etdiyi nailiyyətləri, qarşıya qoyulan məqsədləri və regional-geosiyasi proseslərdə tutduğu mövqeyi sistemli şəkildə əks etdirir.
Cənab Prezident İlham Əliyev müsahibədə dövlət idarəçiliyində ardıcıllıq və institusional sabitliyin əsas prinsiplər kimi qorunduğunu vurğulayır. Dövlətin inkişafının təsadüfi qərarlar deyil, uzunmüddətli strateji planlaşdırma əsasında həyata keçirildiyi qeyd olunur. Bu yanaşma müasir siyasi elmdə effektiv idarəetmənin əsas şərtlərindən biri kimi qəbul edilir. Prezident tərəfindən əvvəlki siyasi mərhələlərlə aparılan müqayisələr peşəkarlıq amilinin dövlətçilik üçün həlledici rol oynadığını göstərir və siyasi legitimliyin möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Müsahibədə Azərbaycanın xarici siyasət strategiyası çoxvektorlu və praqmatik model kimi təqdim olunur. Cənab Prezident İlham Əliyev beynəlxalq münasibətlərdə balansın qorunmasının, milli maraqlara əsaslanan siyasətin prioritet təşkil etdiyini xüsusi olaraq önə çəkir. Böyük güclərlə münasibətlərdə qarşılıqlı hörmət və bərabərhüquqlu tərəfdaşlıq prinsipləri Azərbaycanın diplomatik xəttinin əsasını təşkil edir. Bu yanaşma ölkənin beynəlxalq aləmdə etibarlı tərəfdaş kimi mövqeyini gücləndirir.
Azərbaycan–Amerika münasibətləri müsahibədə xüsusi diqqət mərkəzində yer alır. Strateji işçi qrupunun yaradılması iki ölkə arasında institusional dialoqun dərinləşdiyini göstərir. Bu əməkdaşlıq enerji təhlükəsizliyi, regional sabitlik və nəqliyyat-logistika sahələrini əhatə etməklə Azərbaycanın qlobal proseslərdə rolunu artırır. Uzun illər problem olaraq qalmış 907-ci düzəliş məsələsinin beynəlxalq gündəmdə əvvəlki təsir gücünü itirməsi də Azərbaycanın ardıcıl diplomatik fəaliyyətinin nəticəsi kimi qiymətləndirilə bilər.
Cənab Prezident İlham Əliyevin müsahibəsində Zəngəzur dəhlizi məsələsi regional və qlobal kontekstdə strateji layihə kimi təqdim olunur. Bu dəhliz Cənubi Qafqazın geoiqtisadi əhəmiyyətini artırmaqla yanaşı, regionda qarşılıqlı asılılığı gücləndirən mühüm kommunikasiya xətti kimi dəyərləndirilir. Prezidentin yanaşmasına görə, sözügedən layihə qarşıdurma elementi deyil, əməkdaşlıq və inteqrasiya vasitəsidir. Bu mövqe beynəlxalq münasibətlər nəzəriyyəsində regional sabitliyin təmin olunması baxımından rasional yanaşma kimi qəbul edilir.
Müsahibədə Azərbaycanın Asiya istiqamətində apardığı siyasət də geniş şəkildə əks olunur. Xüsusilə Çinlə strateji tərəfdaşlıq münasibətləri iqtisadi diplomatiyanın uğurlu nümunəsi kimi təqdim edilir. Ticarət dövriyyəsinin artması, bərpaolunan enerji sahəsində birgə layihələr və investisiya əməkdaşlığı Azərbaycanın qlobal iqtisadi sistemə inteqrasiyasını sürətləndirir. Bu əməkdaşlıq ölkənin beynəlxalq tranzit və logistika mərkəzi kimi rolunu daha da möhkəmləndirir.
Cənab Prezident İlham Əliyev müsahibədə Azərbaycanın beynəlxalq təşkilatlarda artan fəallığını da xüsusi vurğulayır. D-8 təşkilatına üzvlük və Mərkəzi Asiya Məşvərət Şurasında tamhüquqlu iştirak Azərbaycanın regional əməkdaşlıq platformalarında mövqeyinin gücləndiyini göstərir. Bu təşkilatlar çərçivəsində aparılan fəaliyyət ölkənin siyasi, iqtisadi və humanitar əlaqələrinin genişlənməsinə xidmət edir.
Postmünaqişə dövründə işğaldan azad edilmiş ərazilərin beynəlxalq tədbirlərin keçirildiyi məkana çevrilməsi müsahibədə xüsusi əhəmiyyət kəsb edən məqamlardan biridir. Bu fakt Azərbaycanın bərpa və reinteqrasiya siyasətinin uğurla həyata keçirildiyini nümayiş etdirir. Eyni zamanda, həmin ərazilərdə təşkil olunan beynəlxalq tədbirlər ölkənin sülh gündəliyinin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması baxımından mühüm vasitə rolunu oynayır.
Qəbələdə Türk Dövlətləri Təşkilatının sammiti çərçivəsində hərbi əməkdaşlıqla bağlı səsləndirilən təşəbbüslər regional təhlükəsizlik arxitekturasının gücləndirilməsinə yönəlmiş addım kimi qiymətləndirilə bilər. Bu yanaşma Azərbaycanın yalnız milli maraqlarını deyil, eyni zamanda kollektiv təhlükəsizlik prinsiplərini də nəzərə aldığını göstərir.
Nəticə olaraq qeyd etmək olar ki, Cənab Prezident İlham Əliyevin yerli televiziya kanallarına verdiyi müsahibə Azərbaycanın müasir siyasi kursunun konseptual və sistemli ifadəsidir. Müsahibədə əks olunan fikirlər daxili siyasi sabitlik, balanslaşdırılmış xarici siyasət, regional əməkdaşlıq və postmünaqişə dövründə beynəlxalq mövqelərin möhkəmləndirilməsi kimi əsas istiqamətləri əhatə edir. Bu müsahibə elmi baxımdan Azərbaycanın dövlət strategiyasını anlamaq üçün mühüm siyasi mənbə kimi dəyərləndirilə bilər.
Maştağa qəsəbəsi, 28 №-li tam orta məktəbin
Tarix müəllimi Həsən Xələfov
