Respublika Neyrocərrahiyyə Xəstəxanasının direktoru Fərhad Həsənov - 2024-cü il 26 fevral tarixində ilk dəfə olaraq Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsi artıq işğaldan azad olunmuş Xocalı şəhərində anıldı. Bu gün həm xalqımızın milli yaddaşının bir parçası, həm də ədalətin bərpasının simvolu kimi önəm daşıyan Xocalı Soyqırımı Memorialının təməli qoyuldu. Həmin tarixi gün ölkə prezidenti cənab İlham Əliyev öz iştirakı ilə kompleksin təməlini qoyaraq xalqımıza böyük bir sevinc bəxş etdi.

Həmin gün rayon ictimaiyyəti ilə keçirdiyi görüşdə möhtərəm dövlət başçımız xüsusi vurğuladı ki, bu kompleksin layihəsi uzun illər öncə hazır idi. Hətta layihənin inşası üçün Bakıda, Xocalı soyqırımı abidəsinin yanında yer də seçilmişdi. Lakin cənab Prezident İlham Əliyevin uzaqgörənliyi, bu böyük layihənin icrasını hər dəfə təxirə salmağa səbəb olmuşdu. O bilirdi ki, zaman gələcək və Azərbaycan xalqı bu torpaqlara mütləq geri dönəcək.

Dövlətimizin başçısı 2003-2020-ci illər ərzində ölkənin bütün potensialını məhz bu məqsədə çatmaq üçün səfərbər etmiş, öz fəaliyyətini bu istiqamətə yönəltmişdi. Həmin illər ərzində strateji planlar hazırlanmış, hər addım ətraflı düşünülmüşdü. Bu hazırlıqların nəticəsi 2020-ci ilin sentyabr-noyabr aylarında aparılan Vətən müharibəsində özünü möhtəşəm şəkildə göstərdi.

İkinci Qarabağ müharibəsi 17 illik hazırlıq işlərinin nəticəsi olaraq Azərbaycan Ordusunun qələbəsi ilə başa çatdı. 30 il ərzində işğal altında qalan torpaqlarımızın böyük hissəsi azad edildi, vətənimizə qayıdışın yolu açıldı. Bu qələbə, həm də xalqımızın iradəsinin, dövlətimizin gücünün və cənab Prezidentin strateji düşüncəsinin bir göstəricisi oldu.

Azərbaycanın dünyaya ünvanladığı “Xocalıya ədalət!” çağırışı təəssüf ki, hələ də tam cavabını almamışdır. Bu gün 18 ölkə Xocalı soyqırımını tanıyıb soyqırımı kimi qəbul etsə də, böyük dövlətlərin əksəriyyəti və beynəlxalq təşkilatlar hələ də bu qanlı faciəyə biganə qalırlar. Bununla belə, Azərbaycan dövləti, ictimai təşkilatlar və xaricdə yaşayan soydaşlarımız bu faciəni dünyaya tanıtmaq üçün böyük səylər göstərmişlər.

Heydər Əliyev Fondunun fəaliyyəti bu istiqamətdə xüsusi önəm daşıyır. “Xocalıya ədalət!” kampaniyası çərçivəsində dünyanın müxtəlif ölkələrində tədbirlər təşkil edilmiş, kitablar və məqalələr nəşr olunmuş, sərgilər həyata keçirilmişdir. Bu fəaliyyətlər, Xocalı soyqırımının qlobal səviyyədə tanınması istiqamətində böyük addımlar olmuşdur.

Lakin ermənilərin xarici ölkələrdəki riyakar himayədarları bu qanlı faciəni törədən cinayətkarların cəzasız qalması üçün əllərindən gələni etmişlər. Buna görə də Azərbaycan dövləti ədaləti öz gücü ilə bərpa etməyə məcbur oldu. İkinci Qarabağ müharibəsi nəticəsində işğal altında olan torpaqların böyük hissəsi azad edildi, qalan ərazilər isə 2025-ci ilin sentyabr ayında tamamilə düşməndən təmizləndi.

Möhtərəm dövlət başçımız çıxışında vurğuladı ki, Xocalısız, Xankəndisiz Azərbaycanın qələbəsi heç zaman tam sayıla bilməzdi. Xocalı faciəsi Azərbaycan xalqının qəlbində dərin yaralar açmışdır və bu şəhər azad olunmadan milli sülh və ədalət təmin edilə bilməzdi.

2023-cü il oktyabrın 15-də cənab İlham Əliyev Xocalıda Azərbaycan Bayrağını qaldıraraq tarixi bir an yaratdı. Bu hadisə erməni faşizminin və separatizminin Azərbaycan torpaqlarında bir daha baş qaldıra bilməyəcəyinə dair bütün dünyaya göndərilən bir mesaj idi.

Artıq 2026-cı ildir və Xocalı sakinləri mərhələli şəkildə öz doğma torpaqlarına qayıdırlar. Bu qayıdış yalnız maddi bərpa ilə deyil, həm də mənəvi bərpa ilə bağlıdır. Hər bir ev, küçə və abidə xalqımızın tarixini və keçmişdə yaşanan faciələri xatırladır.

Xocalıya qayıdan sakinlər yalnız torpaqlarına deyil, həm də milli kimliklərinə, tarixlərinə və gələcək ümidlərinə geri dönürlər. Bu proses həm dövlətin gücünü, həm də xalqın birlik və iradəsini nümayiş etdirir.

Bu gün Xocalı soyqırımı Memorialının təməli qoyulması, torpaqlarımızın azad edilməsi və sakinlərin qayıdışı Azərbaycan tarixində əbədi iz qoyacaq bir hadisədir. Bu, həm də gələcək nəsillərə ədalətin və milli iradənin simvolu kimi qalacaqdır.

Xocalıya dönüş yalnız fiziki qayıdış deyil, həm də milli yaddaşın bərpası, tarixin doğru qiymətləndirilməsi və gələcəyin möhkəm təməl üzərində qurulması deməkdir. Bu gün biz yalnız torpaqları deyil, həm də ədaləti, qüruru və vətən sevgisini geri alırıq.